جک صندلی اداری چیست؟

جک صندلی را شاید بتوان عمده‌ترین تفاوت میان صندلی اداری و سایر صندلی‌ها دانست. مکانیزم هایی نظیر بالا و پایین شدن یا تنظیم ارتفاع صندلی و همچنین چرخش ۳۶۰ درجه آن به لطف وجود جک صندلی امکان‌پذیر شده‌اند. در این مطلب به بررسی این قطعه، انواع و نشانه‌های خرابی آن می‌پردازیم.

جک صندلی یک نوع سیلندر پنوماتیک یا هیدرولیک است که با کمک فشار هوا می‌تواند ارتفاع صندلی را تنظیم کند.

جک صندلی اداری وسیله‌ای است که امکان تغییر ارتفاع و چرخش را به صندلی‌های اداری می‌دهد. این قطعه از یک سیلندر فلزی تشکیل شده است که شامل پیستون و محفظه گاز است. این سیلندر هم به یک اهرم متصل شده است که حرکات پیستون از طریق آن کنترل می‌شود. زمانی که اهرم را فشار می‌دهید گاز از سیلندر خارج می‌شود یا وارد آن می‌شود و باعث خواهد شد که پیستون حرکت کند. همچنین با استفاده از یک بلبرینگ، جک امکان چرخش صندلی حول محور پایه را فراهم می‌کند.

بسته به قیمت صندلی اداری ، جک به کار رفته در آن معمولا به صورت هیدرولیک یا پنوماتیک است. جک‌های پنوماتیک از گازهایی که به راحتی فشرده می‌شوند، مثل گاز نیتروژن استفاده می‌کند اما در جک‌های هیدرولیک از مایعاتی مثل روغن هیدرولیک و… استفاده می‌شود.

از آن‌جایی که جک‌های هیدرولیک قدرت بیشتری برای جابجایی وزن زیاد دارند، در صندلی‌هایی که برای وزن بالا طراحی شده‌اند استفاده می‌شوند و کاربرد کمتری در صندلی‌های اداری دارند. جک‌های پنوماتیک کثیف‌کاری کمتری دارند و به همین خاطر در صندلی‌های اداری، به وفور مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کاربرد جک صندلی اداری

همانطور که گفته شد، جک صندلی اداری وسیله‌ای است که پایه صندلی را به نشیمن‌گاه آن متصل می‌کند و به کاربر این امکان را می‌دهد که ارتفاع آن را تنظیم کند. این جک فلزی است و داخل آن پیستونی قرار گرفته که حرکات صندلی را کنترل می‌کند.

یک اهرم زیر صندلی قرار گرفته است که مستقیما به جک صندلی متصل است و با کنترل فشار گاز داخل پیستون، صندلی را به بالا یا پایین هدایت می‌کند. مکانیزم بلبرینگ‌داری هم که دور جک قرار گرفته است امکان چرخاندن صندلی را به شما می‌دهد.

مهم‌ترین کاربرد جک صندلی اداری فراهم کردن راحتی و رعایت ارتفاع ارگونومیک برای افرادی است که مدت‌های زیادی را پشت میز کار خودشان روی صندلی می‌نشینند. با کمک جک، کاربر می‌تواند ارتفاع صندلی را براساس قد و حالت بدن خودش تنظیم نماید. این کار می‌تواند ایراد آسیب‌ به ستون فقرات و گردن را به میزان چشم‌گیری کاهش دهد. این جک کمک می‌کند که کاربر وضعیت نشستن خودش را به‌سادگی و بدون نیاز به بلند شدن از روی صندلی تغییر دهد.

طرز کار جک صندلی

قبل از هرچیز لازم است بدانیم جک صندلی اداری چگونه کار می‌کند. این قطعه که در زبان انگلیسی به آن سیلندر گاز (Gas Cylinder) گفته می‌شود، قطعه‌ای استوانه‌ای شکل است که با گاز نیتروژن پر شده است. سیلندر فشار، میله میانی و پیستون قطعات اصلی تشکیل دهنده جک صندلی هستند.

جک‌های صندلی به صورت وکیوم هستند و گاز نیتروزن موجود در آن‌ها با فشار وزن بدن متراکم شده و وقتی دسته جک را نگه دارید، صندلی در پایین‌ترین نقطه ممکن خود قرار می‌گیرد. با برداشتن فشار و نگه داشتن مجدد دسته، میله میانی با فشار گاز به بیرون هدایت شده و صندلی به حالت قبل یعنی بلندترین وضعیت خود برمی‌گردد. میزان تفاوت ارتفاع صندلی در پایین‌ترین و بالاترین حالت خود ارتباط مستقیم با مقدار بالا و پایین شدن جک آن دارد. این مقدار را اصطلاحا کورس جک صندلی می‌گویند.

داخل جک صندلی اداری، یک پیستون و سیلندر قرار دارد. داخل این جک از گاز و همینطور انواع واشر و هوزینگ استفاده شده تا از خروج گاز (که معمولا نیتروژن است) جلوگیری نماید. یک اهرم قابل تنظیم پیستون را در جای خودش نگه می‌دارد تا ارتفاع صندلی در محدوده موردنیاز کاربر قفل شود و پایین یا بالا نرود.

در حالت عادی فشار گاز صندلی بیشتر از فشار محیط و همینطور فشار قسمت بالایی صندلی است. به همین خاطر فنرهای گازی صندلی در بازترین حالت خودشان قرار دارند و صندلی‌نیز ارتفاع بالایی دارد.

زمانی که روی صندلی می‌نشینید و اهرم آن را به سمت بالا می‌کشید، قفل پیستون آزاد می‌شود و پیستون می‌تواند به صورت آزادانه داخل سیلندر حرکت کند. در این حالت فشاری که ناشی از وزن شما است از فشار ایجاد شده توسط گاز داخل سیلندر بیشتر است که باعث می‌شود پیستون به سمت پایین حرکت کند و وارد سیلندر شود. در نتیجه این عمل، گاز داخل سیلندر فشرده می‌شود و ارتفاع نشیمن‌گاه صندلی که محل استقرار کاربر است، کاهش پیدا می‌کند. دلیل صدای بادی که در زمان پایین رفتن صندلی می‌شنوید هم همین موضوع است.

با فشرده شدن گاز داخل سیلندر فشار آن نیز افزایش پیدا می‌کند و در صورت بلند شدن از روی صندلی مجددا صندلی رو به بالا حرکت می‌کند. در این مرحله می‌توانید اهرم تنظیم ارتفاع صندلی را رها کنید تا پیستون در جای خودش قفل شود و حرکت نکند.

در صورتی که می‌خواهید ارتفاع صندلی را افزایش دهید، می‌توانید از روی صندلی بلند شوید و مجددا اهرم را بگیرید. با گرفتن اهرم قفل آن نیز آزاد می‌شود و فشار گاز داخل سیلندر، مجددا پیستون را به سمت بالا هدایت می‌کند.

توجه داشته باشید که جک صندلی اداری، یک قطعه آسیب‌پذیر است و پس از چند سال استفاده یا در صورت استفاده غیراصولی و نامناسب خراب می‎شود. اما جای نگرانی نیست چرا که می‌توانید به راحتی آن را تعمیر یا تعویض کنید.

هر چند در اکثر مواقع، به دنبال خراب شدن جک که نشانه اصلی آن، عدم تحمل وزن کاربر و پایین رفتن صندلی است، حتما باید جک تعویض شود. در مقاله علت پایین رفتن جک صندلی ، تمامی دلایل خراب شدن این جک و نحوه تعمیر آن را بررسی کرده‌ایم.

انواع جک صندلی اداری
جک‌ها از نظر کورس جک به انواع ۸، ۱۰، ۱۲، ۲۱ و ۲۷ سانتی تقسیم می‌شوند. از جک‌های ۸ و ۱۰ سانتی‌متری معمولا در صندلی مدیریت استفاده می‌شود. جک ۱۲ سانتی‌متری رایج‌ترین نوع جک در صندلی کارمندی محسوب می‌شود و بلندترین نوع جک‌ها یعنی ۲۱ و ۲۷ سانتی‌متری در ساخت صندلی آزمایشگاهی و صندلی اپن کاربرد دارند.

جک‌های موجود در بازار ایران را می‌توان از نظر کشور سازنده نیز دسته‌بندی کرد. معمولا این جک‌ها چینی، تایوانی، کره‌ای و به ندرت آلمانی هستند. می‌توان مدعی شد که نزدیک به ۹۰ درصدی جک‌های موجود در بازار چینی و تایوانی هستند. کیفیت جک‌های تایوانی از نمونه‌های چینی بالاتر است؛ اما گاهی تشخیص تفاوت این دو کمی دشوار است. با وجود این، معمولا نوشته‌ی ساخت تایوان را می‌توان روی مدل‌های تایوانی پیدا کرد؛ در غیر این‌صورت باید به جنس فلز به کار رفته در جک دقت شود.